7 เรื่องต้องรู้ พาร์ทไทม์ คืออะไร ก่อนเริ่มสมัครงาน

มีเวลาว่างวันละ 4 ชั่วโมงหลังเลิกเรียนหรือหลังเลิกงาน แต่ยังไม่แน่ใจว่า พาร์ทไทม์ คือ งานแบบไหนกันแน่? คำตอบสั้นๆ คือ งานไม่เต็มเวลา ทำเป็นกะหรือเป็นช่วง และยังต้องดูสิทธิ์ตามกฎหมายแรงงานไทย ไม่ใช่แค่ดูว่าค่าแรงต่อชั่วโมงเท่าไรเท่านั้น

งานพาร์ทไทม์ที่ดีไม่ได้แค่จ่ายตรงเวลา — แต่เปิดโอกาสให้คนรุ่นใหม่ค้นหาตัวเองไปพร้อมกับสร้างรายได้จริง

พาร์ทไทม์ คืออะไร ทำความรู้จักกับงานพาร์ทไทม์?

• พาร์ทไทม์ คือ อะไรตามกฎหมายแรงงานไทย

• ประเภทงานพาร์ทไทม์ที่หาได้จริงในประเทศไทย

• ข้อดีและข้อเสียของงานพาร์ทไทม์ที่ต้องรู้ก่อนตัดสินใจ

• พาร์ทไทม์ vs ฟรีแลนซ์ vs งานประจำ ต่างกันอย่างไร

• สิทธิ์ตามกฎหมายของพนักงานพาร์ทไทม์ในไทย

• วิธีหางานพาร์ทไทม์ที่ได้เงินจริง ไม่โดนโกง

พาร์ทไทม์ คือ อะไรตามกฎหมายแรงงานไทย

งานพาร์ทไทม์ คือ งานที่ทำไม่เต็มเวลาปกติขององค์กร มักกำหนดเป็นชั่วโมง เป็นกะ หรือเป็นวันที่ตกลงกันล่วงหน้า เช่น ทำเฉพาะเสาร์อาทิตย์ ทำช่วงเย็นหลังเรียน หรือทำเฉพาะวันที่ร้านมีลูกค้าเยอะ ส่วนคำว่า part time แปลว่า งานไม่เต็มเวลา ไม่ได้แปลว่าเป็นงานที่ไม่มีสิทธิ์หรือไม่ต้องมีข้อตกลงจ้างงาน

ในกฎหมายแรงงานไทย คำว่า “พาร์ทไทม์” ไม่ได้ถูกแยกเป็นประเภทลูกจ้างคนละกลุ่มแบบตายตัว แต่ถ้ามีความสัมพันธ์แบบนายจ้างกับลูกจ้าง เช่น นายจ้างสั่งงาน กำหนดเวลา จ่ายค่าจ้าง และควบคุมการทำงาน ผู้ทำงานก็อาจได้รับความคุ้มครองตาม พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ได้ตามเงื่อนไขของกฎหมาย กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานระบุหลักเรื่องเวลาทำงาน วันหยุด ค่าล่วงเวลา และค่าจ้างขั้นต่ำไว้สำหรับลูกจ้างโดยรวม ไม่ได้ยกเว้นเพียงเพราะทำงานไม่เต็มเวลาอย่างเดียว

ตัวอย่างที่เข้าใจง่าย: นักศึกษาทำงานเสิร์ฟวันศุกร์ถึงอาทิตย์ กะละ 5 ชั่วโมง ได้ค่าจ้างตามชั่วโมงและต้องเข้างานตามเวลาที่ร้านกำหนด ลักษณะนี้ต่างจากคนรับงานออกแบบโลโก้เป็นชิ้นๆ เพราะงานเสิร์ฟมีเวลางาน สถานที่ทำงาน และหัวหน้างานชัดเจนกว่า งานพาร์ทไทม์จึงไม่ใช่งานฟรีแลนซ์เสมอไป แม้ทั้งสองแบบจะยืดหยุ่นกว่างานประจำ หลักฐานที่ควรใช้เช็กขั้นต่ำคือประกาศอัตราค่าจ้างขั้นต่ำของกระทรวงแรงงาน ซึ่งกำหนดค่าจ้างขั้นต่ำเป็นรายจังหวัด โดยปี 2568 อยู่ในกรอบประมาณ 337-400 บาทต่อวันตามพื้นที่ที่ประกาศไว้โดยกระทรวงแรงงาน

ประเภทงานพาร์ทไทม์ที่หาได้จริงในประเทศไทย

งานพาร์ทไทม์ในไทยมีทั้งงานหน้าร้าน งานคลังสินค้า งานขาย งานอีเวนต์ งานสำนักงาน และงานออนไลน์ สิ่งที่ควรดูไม่ใช่แค่ “เงินต่อชั่วโมง” แต่ต้องดูเวลาทำงาน ความเหนื่อยทางกาย ระยะเดินทาง และวิธีจ่ายเงินด้วย เพราะงานที่ค่าแรงสูงกว่าอาจกินเวลาเดินทางมากกว่าจนรายได้สุทธิน้อยลง

งานร้านอาหารและคาเฟ่

กลุ่มนี้มักเจองานเสิร์ฟ รับออเดอร์ ล้างจาน เตรียมวัตถุดิบ เก็บโต๊ะ และช่วยปิดร้าน เหมาะกับคนที่ยืนทำงานได้นาน สื่อสารกับลูกค้าได้ และรับแรงกดดันช่วงลูกค้าแน่นได้ดี งานประเภทนี้มักมีช่วงเวลาชัด เช่น มื้อกลางวัน มื้อเย็น หรือเสาร์อาทิตย์

งานขาย PC และงานหน้าร้าน

งาน PC หรือพนักงานแนะนำสินค้าเหมาะกับคนที่กล้าคุยกับลูกค้า จำข้อมูลสินค้าได้ และทำยอดขายตามเป้าที่ร้านกำหนดได้ งานหน้าร้านค้าปลีกอาจรวมถึงจัดชั้นสินค้า แคชเชียร์ ตรวจสต็อก และช่วยลูกค้าเลือกสินค้า ข้อดีคือได้ฝึกทักษะการขายที่เอาไปใช้กับงานอื่นได้

งานคลังสินค้าและแพ็กของ

งานคลังสินค้ามักเกี่ยวกับคัดแยก แพ็กของ ยกของ ตรวจรายการ และจัดส่ง เหมาะกับคนที่รับงานเป็นกะได้และมีความละเอียด งานนี้อาจมีรอบดึกหรือช่วงแคมเปญลดราคา ซึ่งต้องดูเงื่อนไขเวลาพัก ความปลอดภัย และค่าเดินทางให้ครบก่อนตกลง

งานออฟฟิศและงานออนไลน์

งานออฟฟิศพาร์ทไทม์อาจเป็นงานคีย์ข้อมูล โทรประสานงาน แอดมินเพจ หรือจัดเอกสาร ส่วนงานออนไลน์อาจเป็นตอบแชต ตัดต่อสั้นๆ หรือช่วยอัปโหลดสินค้า แต่ต้องระวังงานที่ให้โอนเงินก่อนเริ่มหรืออ้างว่ารับรายได้สูงผิดปกติโดยไม่บอกรายละเอียดงาน

เมื่อเทียบรายได้ ให้เริ่มจากฐานค่าจ้างขั้นต่ำของกระทรวงแรงงานปี 2568 ที่อยู่ประมาณ 337-400 บาทต่อวัน แล้วคำนวณกลับเป็นชั่วโมงตามกะจริง เช่น กะ 8 ชั่วโมงกับกะ 5 ชั่วโมงให้ภาพรายได้ไม่เหมือนกัน แม้ป้ายประกาศจะเขียนว่า “พาร์ทไทม์” เหมือนกัน

ข้อดีและข้อเสียของงานพาร์ทไทม์ที่ต้องรู้ก่อนตัดสินใจ

ข้อดีชัดที่สุดของงานพาร์ทไทม์คือความยืดหยุ่น คุณเลือกกะให้เข้ากับตารางเรียน งานประจำ หรือภาระครอบครัวได้ง่ายกว่างานเต็มเวลา สำหรับบางคน งานพาร์ทไทม์ยังเป็นพื้นที่ทดลองอาชีพ เช่น ลองงานร้านกาแฟก่อนตัดสินใจเรียนบาริสต้า หรือลองงานขายก่อนสมัครงานประจำสายค้าปลีก

อีกข้อดีคือเริ่มได้เร็วกว่าในหลายกรณี งานบางประเภทใช้เอกสารพื้นฐานและทักษะหน้างานมากกว่าประสบการณ์ยาวหลายปี ถ้าคุณตรงเวลา สุภาพ ทำงานเป็นกะได้ และสื่อสารกับหัวหน้างานชัดเจน โอกาสได้งานจะดีขึ้นมากเมื่อเทียบกับการส่งใบสมัครแบบไม่ระบุเวลาว่าง

แต่ข้อเสียก็ต้องพูดตรงๆ รายได้ของงานพาร์ทไทม์ไม่แน่นอนเท่างานประจำ เพราะจำนวนกะขึ้นกับความต้องการของร้านหรือบริษัท บางสัปดาห์มีงานเยอะ บางสัปดาห์มีงานน้อย และบางตำแหน่งอาจไม่มีสวัสดิการเท่าพนักงานประจำ เช่น วันลาพักร้อน โบนัส หรือประกันกลุ่ม ขึ้นอยู่กับรูปแบบการจ้างและระเบียบของนายจ้าง

ถ้าคุณทำงานอิสระหลายที่และไม่ได้อยู่ในระบบประกันสังคมมาตรา 33 ให้ศึกษาเรื่องประกันสังคมมาตรา 40 สำหรับผู้ประกอบอาชีพอิสระ สำนักงานประกันสังคมให้ผู้สมัครเลือกส่งเงินสมทบหลายทางเลือก เช่น 70, 100 หรือ 300 บาทต่อเดือนตามความคุ้มครองที่เลือก ข้อมูลนี้ช่วยให้คนทำงานพาร์ทไทม์วางแผนความเสี่ยงเรื่องเจ็บป่วย ทุพพลภาพ และเงินชราภาพได้ดีขึ้น

หลักฐานที่ควรตรวจซ้ำคือข้อมูลประกันสังคมมาตรา 40 จากสำนักงานประกันสังคม และกรอบค่าจ้างขั้นต่ำ 337-400 บาทต่อวันจากกระทรวงแรงงานปี 2568 เพื่อประเมินว่ากะที่รับคุ้มกับเวลาเดินทางและความเสี่ยงหรือไม่

พาร์ทไทม์ vs ฟรีแลนซ์ vs งานประจำ ต่างกันอย่างไร

สามคำนี้คล้ายกันตรงที่เป็นทางเลือกในการหารายได้ แต่ต่างกันมากในวิธีทำงานและความรับผิดชอบ พาร์ทไทม์มักมีนายจ้าง กะงาน และสถานที่ทำงานชัดเจน ฟรีแลนซ์รับผิดชอบงานเป็นชิ้นหรือเป็นโปรเจกต์มากกว่า ส่วนงานประจำมีเวลาทำงานและสวัสดิการต่อเนื่องที่สุดในหลายองค์กร

• รายได้: พาร์ทไทม์มักคิดเป็นชั่วโมงหรือเป็นกะ ฟรีแลนซ์คิดเป็นชิ้นงานหรือโปรเจกต์ งานประจำคิดเป็นเงินเดือน

• ความมั่นคง: งานประจำมักมั่นคงกว่า พาร์ทไทม์ขึ้นกับจำนวนกะ ฟรีแลนซ์ขึ้นกับจำนวนลูกค้าและงานที่ปิดได้

• สิทธิ์ประกันสังคม: งานประจำมักอยู่มาตรา 33 พาร์ทไทม์ขึ้นกับความสัมพันธ์การจ้างและการขึ้นทะเบียน ฟรีแลนซ์มักต้องดูมาตรา 40 เอง

• ความยืดหยุ่น: ฟรีแลนซ์ยืดหยุ่นสูงสุดถ้าหาลูกค้าเองได้ พาร์ทไทม์ยืดหยุ่นระดับกะ งานประจำยืดหยุ่นน้อยกว่าแต่รายได้ต่อเนื่องกว่า

• ภาษี: ทุกแบบมีหน้าที่พิจารณารายได้ของตนเองตามเกณฑ์กรมสรรพากร พาร์ทไทม์และฟรีแลนซ์ควรเก็บหลักฐานรับเงินไว้เสมอ

ถ้าต้องเลือก ให้ดูเป้าหมายก่อน ถ้าต้องการรายได้เสริมระหว่างเรียนหรือหลังเลิกงาน งานพาร์ทไทม์อาจเหมาะกว่า ถ้าต้องการขายทักษะเฉพาะ เช่น ออกแบบ เขียน ตัดต่อ หรือถ่ายภาพ ฟรีแลนซ์อาจคุ้มกว่า แต่ถ้าต้องการรายได้สม่ำเสมอและสวัสดิการต่อเนื่อง งานประจำยังตอบโจทย์กว่า

ในเชิงหลักฐาน กรมสรรพากรกำหนดให้บุคคลธรรมดาพิจารณาการยื่นภาษีจากเงินได้ทั้งปีและประเภทเงินได้ ส่วนกระทรวงแรงงานกำหนดกรอบค่าจ้างขั้นต่ำรายจังหวัดปี 2568 ประมาณ 337-400 บาทต่อวัน จึงควรเก็บสลิป โอนเงิน และข้อตกลงจ้างทุกครั้งไม่ว่าจะทำพาร์ทไทม์หรือฟรีแลนซ์

สิทธิ์ตามกฎหมายของพนักงานพาร์ทไทม์ในไทย

เรื่องสิทธิ์ต้องเริ่มจากข้อเท็จจริงของการจ้าง ไม่ใช่ชื่อที่นายจ้างเรียก หากคุณทำงานภายใต้คำสั่ง มีตารางเข้างานชัด รับค่าจ้างจากนายจ้าง และทำงานตามระเบียบของสถานประกอบการ คุณควรถามเรื่องค่าจ้าง วันหยุด เวลาพัก และค่าล่วงเวลาให้ชัดก่อนเริ่มงาน

พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 วางหลักเรื่องเวลาทำงานปกติ โดยทั่วไปไม่เกิน 8 ชั่วโมงต่อวันและไม่เกิน 48 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ งานที่อาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพหรือความปลอดภัยมีกรอบต่ำกว่า คือไม่เกิน 7 ชั่วโมงต่อวันและไม่เกิน 42 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ รายละเอียดจริงต้องดูประเภทงานและประกาศที่เกี่ยวข้อง

เรื่องค่าจ้างขั้นต่ำก็สำคัญ แม้คุณทำงานเป็นชั่วโมง ควรเทียบกับอัตราขั้นต่ำรายพื้นที่และจำนวนชั่วโมงทำงานจริง ไม่ควรรับงานที่ป้ายค่าแรงดูสูงแต่หักค่าเดินทาง ค่าชุด หรือค่าอุปกรณ์จนเหลือน้อยผิดปกติ ถ้ามีการทำงานเกินเวลาที่ตกลง ควรถามล่วงหน้าว่าคิดค่าล่วงเวลาอย่างไรและจ่ายวันไหน

สิ่งที่ควรขอก่อนเริ่มงานคือรายละเอียดงานเป็นลายลักษณ์อักษร ไม่ว่าจะเป็นข้อความในแอป แชต หรือเอกสารสั้นๆ ระบุชื่องาน สถานที่ เวลา ค่าแรง วันที่จ่าย และผู้ติดต่อ เพราะหลักฐานเหล่านี้ช่วยป้องกันความเข้าใจผิดได้มากกว่าการตกลงด้วยปากเปล่า

หลักฐานอ้างอิงหลักคือกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน ซึ่งเผยแพร่ พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 และกระทรวงแรงงานซึ่งเผยแพร่ประกาศค่าจ้างขั้นต่ำรายจังหวัดปี 2568 ในกรอบประมาณ 337-400 บาทต่อวัน

วิธีหางานพาร์ทไทม์ที่ได้เงินจริง ไม่โดนโกง

เริ่มจากเตรียมเอกสารพื้นฐานให้พร้อม ได้แก่ บัตรประชาชน สำเนาหน้าบัญชีธนาคาร เบอร์โทรที่ติดต่อได้ รูปถ่ายสุภาพ ประวัติสั้นๆ และตารางเวลาว่างของคุณ ถ้าเป็นงานร้านอาหารหรือคลังสินค้า ให้เตรียมข้อมูลสุขภาพพื้นฐานและข้อจำกัดการยกของไว้บอกนายจ้างอย่างตรงไปตรงมา

หางานบนเว็บ ของ Daywork ช่วยให้คุณเริ่มดูงานพาร์ทไทม์ตามพื้นที่และประเภทงานที่เหมาะกับเวลาว่างได้ โดยควรอ่านรายละเอียดงานให้ครบก่อนสมัคร ทั้งเวลางาน ค่าแรง สถานที่ และเงื่อนไขการจ่ายเงิน

แอปหางาน ของ Daywork เหมาะกับคนที่อยากติดตามงานใหม่จากมือถือและสมัครงานได้เร็วขึ้น โดยเฉพาะงานที่ต้องเลือกกะหรือดูตำแหน่งใกล้บ้าน ก่อนกดยืนยันงาน ให้ตรวจชื่อผู้ว่าจ้าง สถานที่ทำงาน และช่องทางติดต่อทุกครั้ง

สัญญาณเตือนงานพาร์ทไทม์หลอกลวง

• ให้โอนเงินก่อนเริ่มงานโดยอ้างว่าเป็นค่าประกัน ค่าสมัคร หรือค่าปลดล็อกงาน

• บอกว่ารายได้สูงมากแต่ไม่อธิบายหน้าที่ เวลาทำงาน หรือสถานที่ทำงาน

• ใช้บัญชีส่วนตัวหลายบัญชีรับเงิน หรือเปลี่ยนชื่อผู้ติดต่อบ่อย

• เร่งให้ส่งเอกสารสำคัญโดยไม่มีข้อมูลบริษัทหรือร้านค้าที่ตรวจสอบได้

• ไม่มีหลักฐานยืนยันวันจ่ายเงิน ค่าแรง และเงื่อนไขการยกเลิกกะ

ถ้างานดูน่าสนใจ ให้ถาม 5 เรื่องก่อนเสมอ: ทำอะไร ที่ไหน กี่โมงถึงกี่โมง ได้เงินเท่าไร และจ่ายเมื่อไร หากผู้ว่าจ้างตอบไม่ชัดหรือหลีกเลี่ยงรายละเอียด ควรหยุดก่อน เพราะงานที่ดีต้องอธิบายขอบเขตงานได้ ไม่ใช่ให้คุณเสี่ยงไปหน้างานเอง ใช้กรอบค่าจ้างขั้นต่ำของกระทรวงแรงงานปี 2568 ที่ประมาณ 337-400 บาทต่อวันเป็นจุดเริ่มคำนวณ และเก็บหลักฐานการรับงานทุกครั้ง เช่น แชต รายละเอียดกะ และสลิปโอนเงิน เพื่อให้ตรวจสอบได้หากเกิดปัญหา

คำถามที่พบบ่อย

งานพาร์ทไทม์ คือ งานแบบไหน?

งานพาร์ทไทม์ คือ งานไม่เต็มเวลา อาจทำเป็นชั่วโมง เป็นกะ หรือเป็นบางวัน เช่น เสาร์อาทิตย์หรือช่วงเย็นหลังเรียน ถ้ามีลักษณะนายจ้างสั่งงานและจ่ายค่าจ้าง ก็ควรดูสิทธิ์ตามกฎหมายแรงงานไทยประกอบด้วย

part time แปลว่าอะไรในภาษาไทย?

part time แปลว่า งานไม่เต็มเวลา หรือการทำงานบางช่วงเวลา ตรงข้ามกับ full time ที่มักหมายถึงงานเต็มเวลา คำนี้ใช้ได้ทั้งงานร้านอาหาร งานขาย งานคลังสินค้า และงานออฟฟิศบางประเภท

พาร์ทไทม์กับฟรีแลนซ์ต่างกันอย่างไร?

พาร์ทไทม์มักมีตารางเข้างาน สถานที่ และหัวหน้างานชัดเจน ส่วนฟรีแลนซ์มักรับงานเป็นชิ้นหรือโปรเจกต์และบริหารลูกค้าเอง ความต่างสำคัญคือรูปแบบการควบคุมงานและวิธีคิดค่าจ้าง

ทำงานพาร์ทไทม์ต้องมีประกันสังคมหรือไม่?

ขึ้นกับรูปแบบการจ้างและสถานะของคุณ หากเป็นลูกจ้างตามเงื่อนไขของกฎหมาย นายจ้างอาจมีหน้าที่เกี่ยวกับประกันสังคม แต่ถ้าทำงานอิสระหลายที่ควรศึกษา มาตรา 40 จากสำนักงานประกันสังคมเพิ่มเติม

หางานพาร์ทไทม์ยังไงให้ไม่โดนโกง?

เลือกงานที่มีรายละเอียดชัดเจนเรื่องหน้าที่ เวลา สถานที่ ค่าแรง และวันจ่ายเงิน หลีกเลี่ยงงานที่ให้โอนเงินก่อนเริ่มงานหรืออ้างว่ารายได้สูงผิดปกติแต่ไม่บอกขอบเขตงาน

งานพาร์ทไทม์เหมาะกับใครมากที่สุด?

เหมาะกับนักเรียน นักศึกษา คนทำงานประจำที่ต้องการรายได้เสริม หรือคนที่อยากทดลองสายงานใหม่ก่อนสมัครงานเต็มเวลา แต่ควรวางแผนรายได้และเวลาพักให้ดี เพราะจำนวนกะอาจไม่สม่ำเสมอทุกสัปดาห์

ติดตาม Daywork ได้ที่ช่องทาง

Website: http://daywork.co

TikTok: http://tiktok.com/@dayworkth

Lemon8: http://lemon8-app.com/@dayworkth

Youtube: https://www.youtube.com/@dayworkofficial

X: https://x.com/DayworkOfficial

Facebook:https://www.facebook.com/daywork.th/